Khi làm việc hoặc tiếp xúc với ngành in ấn thì khái niệm in lụa là gì luôn được mọi người quan tâm tìm hiểu. Vậy kỹ thuật in lụa này có những ưu và nhược điểm gì, nguyên lý của in lụa như thế nào chúng ta sẽ được khám phá trong nội dung bên dưới.

Khái niệm in lụa là gì

In lụa là một kỹ thuật in ấn khá phổ biến hiện nay thường được áp dụng cho các chất liệu vải, một số ấn phẩm mà ta thường thấy như quần áo bóng đá, túi vải, tranh trang trí, vv.

kỹ thuật in lụa là gì
Tìm hiểu in lụa là gì và nguyên lý, quy trình in

Tên gọi in lụa xuất phát từ việc trước đây các thợ in sử dụng bản lưới của khuôn in làm bằng tơ lụa. Về nhiều năm sau, để đáp ứng nhu cầu công việc cũng như cải tiến một số chi tiết, bản lưới lụa này còn được thay bằng các chất liệu khác như vải bông, vải sợi hóa học, lưới kim loại. Từ đó kỹ thuật in lụa hiện đại còn được gọi là in lưới.

Nguyên lý của kỹ thuật in lụa

In lụa dựa trên nguyên lý thấm mực, mực được đổ vào lòng khung bằng gỗ hoặc hợp kim, đáy của khuôn là lưới in được làm bằng tơ lụa hoặc các chất liệu như ta đã đề cập bên trên.

Mực được gạt qua bằng một lưỡi dao cao su, dưới áp lực của dao gạt sẽ làm cho một phần mực in được thấm qua lưới in và bám lên vật liệu in đã chuẩn bị trước đó tạo thành hình ảnh hoặc chữ. Trước khi mực in được thấm qua, một phần lưới in đã được bịt kín bởi các hóa chất chuyên dùng để tạo hình in.

nguyên lý của in lụa là gì
Nguyên lý in lụa mực được gạt qua lưới in sau đó bám vào chất liệu in.

Kỹ thuật này được áp dụng trên rất nhiều vật liệu cần in như vải, thủy tinh, mặt đồng hồ, nilon, một số sản phẩm được làm từ kim loại, mica, gỗ hay giấy… Để tạo ra các sản phẩm thủ công mỹ nghệ hay các sản phẩm tiêu dùng hàng ngày đặc biệt là các sản phẩm được đưa ra thị trường để kinh doanh.

Các loại in lụa phổ biến

Dựa vào đặc điểm người ta có thể phân loại in nhựa theo các cách

Phân loại theo cách dùng khuôn in

  • In lụa trên bàn in thủ công.
  • In lụa trên bàn in có cơ khí hóa một số thao tác.
  • In lụa trên máy in tự động.

Phân loại theo hình dạng khuôn in

  • In dùng khuôn lưới phẳng.
  • In dùng khuôn lưới tròn kiểu thùng quay.

Phân loại theo phương pháp in

  • In trực tiếp: In trên sản phẩm có màu nền trắng hoặc những màu nền nhạt chúng không ảnh hưởng đến màu in.
  • In phá gắn: In trên sản phẩm có nền màu nhưng mực in phải đảm bảo phá được màu của nền và gắn được màu cần in lên sản phẩm.
  • In dự phòng: In trên sản phẩm có màu nhưng không thể dùng kiểu in phá gắn được.

Quy trình in lụa

Quy trình in lụa bao gồm các bước như sau:

Bước 1: Chuẩn bị khung và pha keo: Khung có thể được làm bằng gỗ hoặc hợp kim nhôm đã được rửa và phơi khô sạch sẽ, khung có thể có nhiều hình dạng khác nhau tuy nhiên đa số được sử dụng là khung hình chữa nhật.

Bước 2: Chụp bản

Bước 3: Pha mực: Mực in cần phải được chuẩn bị thật kỹ đặc biệt phải phù hợp với từng chất liệu được in.

Bước 4: In thử và canh tay kê: Bạn cho mực lên máng để quét lên lưới chú ý quét đều 2 mặt rồi sấy thật khô thật khô tiếp tục dán phim lên mặt ngoài của lưới, lấy băng dính dán 4 góc lại, lấy tấm kính để ép phim vào lưới và đem đi phơi dưới ánh sáng mặt trời trong vòng 3 phút hoặc dùng máy phơi, sau đó bạn có thể kiểm tra sản phẩm của mình.

Bước 5: In sản lượng: Đánh giá chất lượng của bản in thử thấy sản phẩm đạt được các tiêu chí cần thiết thì bạn bắt đầu tiến hành in hàng loạt.

Bước 6: Rửa khung: Sau khi phơi xong bạn gỡ phim ra thì đem khung đi rửa thật kỹ để chuẩn bị cho lần in sau.

Một số yêu cầu khác khi in lụa

Bên cạnh quy trình thực hiện tỉ mỉ đòi hỏi tay nghề kĩ thuật cao thì in lụa cũng mang đến nhiều điểm hạn chế, chẳng hạn như:

Mỗi màu in sẽ sử dụng 1 khuôn in khác nhau, nên khá tốn kém (nhất là những đơn hàng có số lượng ít)

Chỉ in tốt các màu in đơn sắc, khó in được những hình in biến sắc, màu cham,…

Mực in lụa bám tốt trên các chất liệu có bề mặt nhám, với những bề mặt láng bóng (như vải dầu, vải áo gió,…) thì cần phải sử dụng loại mực in tốt, tránh trường hợp mực in không bám vải. Nếu sử dụng loại mực in không tốt, dễ bị bong tróc, hoặc nứt (gãy) hình in trong quá trình sử dụng.

Trải qua nhiều công đoạn, nên không thể in lấy liền như các kỹ thuật in khác.

Ưu và nhược điểm của in lụa

In lụa có ưu điểm là chi phí vận hành thấp từ đó giá thành in lụa khá rẻ, có thể in được số lượng ít. Nhược điểm của in lụa là không in được các hình ảnh, chi tiết phức tạp, màu sắc kém sinh động và độ bền không cao.

Do vậy in lụa thường phù hợp với nhu cầu in số lượng ít, không yêu cầu cao về chất lượng.

In lụa có những ứng dụng gì

In lụa là kỹ thuật in được ứng dụng phổ biến rộng rãi khắp các lĩnh vực và sản phẩm trong cuộc sống của chúng ta như:

In lụa trên áo thun, đồng phục, in lụa áo đá banh thể thao hoặc các vật dụng khác như chai, ly, chén, dĩa, thùng nhựa, vỏ thùng sơn,… Phương pháp in này còn được sử dụng để in bổ sung trong các công đoạn thành phẩm công nghiệp như in thẻ cào, in phủ UV cục bộ,…

Ngoài ra, in lụa còn ứng dụng rất phổ biến trong kỹ thuật in thiệp cưới mà chúng ta thường gặp hay in lên các sản phẩm da thời trang như: bìa da, sổ da cao cấp,…

ứng dụng của in lụa

Khác nhau giữa in lụa trên giấy và trên vải

In lụa trên giấy

In lụa trên giấy là phương pháp phổ biến và được sử dụng rộng rãi so với các chất liệu khác. Bởi giấy là một chất liệu quen thuộc, dễ sử dụng, dễ gia công lại thân thiện với môi trường, an toàn cho người dùng.

in lụa trên giấy

Người ta có thể áp dụng in lụa trên giấy trong nhiều trường hợp khác nhau như in thiệp cưới, in phong bì, in danh thiếp, in bao bì giấy,…

Tuy dụng cụ và quy trình in cơ bản như nhau nhưng ứng với mỗi chất liệu khác nhau mà quá trình in có những thủ thuật riêng. Chẳng hạn mực sử dụng trong in lụa trên giấy khác với in trên vải hay kim loại, hay kỹ thuật in nổi lên giấy cũng khác biệt so với các chất liệu khác. 

Nhiều loại mực được dùng trong kỹ thuật in lụa trên giấy để đáp ứng kỹ thuật in lụa trên giấy 1 màu hay kỹ thuật in lụa (in lưới) nhiều màu như: mực in gốc nước, mực in gốc dầu, mực in Plastisol, mực UV, mực in Sublimation,…

In lụa trên vải

In lụa trên vải là kỹ thuật in ấn có sử dụng khuôn in (bao gồm khung in và lưới in) để định vị hình in. Sau đó dùng thanh gạt để gạt đều mực in, cho thấm qua lưới để mực bám lên vải.

Tìm hiểu thêm: Các loại mực in phổ biến hiện nay.

Mực in là vấn đề rất quan trọng khi in lụa trên áo thun hay chất liệu vải. Mực được chọn để in lụa nhiều nhất là mực gốc nước, bởi vì mực có mùi nhẹ, có thể pha loãng, có đặc tính mềm mại, có thể sử dụng cho nhiều loại vải khác nhau, mang đến hình ảnh sau in đẹp mắt, rõ nét, mềm mượt… 

in lụa lên vải
In lụa lên áo bóng đá

Để chọn mực in lụa bạn cần căn cứ vào chất liệu vải. Nếu như vải in là vải cotton, vải cifton, vải thun 3 chiều thì mực in là mực gốc nước. Còn các loại khác có thể chọn mực chướng nước, mực trắng dẻo, mực gốc dầu…

Bài viết liên quan

Chat zalo
Chat Facebook